Καθηγητής Ενδοκρινολογίας - Ντούντας Χ. Λεωνίδας

Λ.Κηφισίας 206 & Αγαμέμνονος 2
152 31 Χαλάνδρι

Τηλέφωνο 210 67.48.878
Φαξ 210 67.56.718

%6C%65%64%75%6E%74%40%6F%74%65%6E%65%74%2E%67%72

Ωράριο λειτουργίας

Δευτέρα, Τρίτη και Πέμπτη από 17:00 έως 20:00

map

Στην αρχή

Θυρεοειδής
Καθηγητής Ενδοκρινολογίας - Ντούντας Χ. Λεωνίδας στο Χαλάνδρι


Θυρεοειδής

A) Υποθυρεοειδισμός

Ο υποθυρεοειδισμός είναι η πιο συχνή διαταραχή του θυρεοειδούς, παράγει πολύ λίγες ή καθόλου ορμόνες, δηλαδή ότι υπολειτουργεί . Συμβαίνει πιο συχνά στις γυναίκες, στις μεγαλύτερες ηλικίες και σε άτομα που έχουν οικογενειακό ιστορικό με υποθυρεοειδισμό.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

  • Θλίψη, δυσκολία στη μνήμη
  • Κόπωση, χαμηλή ενέργεια, Αίσθημα κρύου
  • Κατακράτηση υγρών στα άκρα και το πρόσωπο
  • Δυσκολία στη απώλεια βάρους ή μικρή αύξηση βάρους (2-4 κιλά)
  • ξηρό δέρμα, μαλλιά
  • Δυσκοιλιότητα
  • Διαταραχή στην περίοδο και υπογονιμότητα
  • Βραχνάδα στη φωνή
  • Πόνους στους μυς, στις αρθρώσεις, κράμπες
  • Αυξημένη χοληστερίνη

Αιτία : Η πιο συχνή αιτία υπολειτουργίας του θυρεοειδούς παγκοσμίως και, κυρίως στις αναπτυσσόμενες χώρες, είναι η έλλειψη ιωδίου. Στον ανεπτυγμένο κόσμο, η πιο συχνή αιτία στους ενήλικες είναι η θυρεοειδίτιδα , στην οποία το ανοσοποιητικό σύστημα «επιτίθεται» στον θυρεοειδή προσπαθώντας να τον καταστρέψει και, σταδιακά προκαλεί την υπολειτουργία του.

Η διάγνωση του υποθυρεοειδισμού είναι εύκολη, με μια απλή εξέταση αίματος. Αν η θυρεοειδοτρόπος ορμόνη(TSH) είναι ανεβασμένη πάνω από το φυσιολογικό και η θυροξίνη είναι χαμηλή, τότε έχετε υποθυρεοειδισμό.

Β) Υπερθυρεοειδισμός

Υπερθυρεοειδισμός είναι η κατάσταση στην οποία ο θυρεοειδής παράγει περισσότερες ορμόνες από όσες χρειάζεται το σώμα.

Αιτίες Υπερθυρεοειδισμού:

  • Διάφορες παθήσεις του θυρεοειδούς μπορεί να προκαλέσουν την υπερλειτουργία του (υπερθυρεοειδισμός).
  • Η πιο συχνή αιτία υπερθυρεοειδισμού είναι η νόσος του Graves.
    Στην νόσο του Graves, το ίδιο το σύστημα της ανοσίας του οργανισμού επιτίθεται στον θυρεοειδή και προκαλεί τη διόγκωση του και την υπερλειτουργία του. Η νόσος του Graves, εκτός από την υπερλειτουργία του θυρεοειδούς, σχετίζεται και με μια χαρακτηριστική διόγκωση των όφθαλμών , τον εξόφθαλμο.

Άλλες παθήσεις του θυρεοειδούς που μπορεί να προκαλέσουν υπερθυρεοειδισμό είναι:

  • κάποιοι όζοι θυρεοειδούς που μπορεί να υπερλειτουργούν
  • οξεία, επώδυνη θυρεοειδίτιδα που συνήθως οφείλεται σε ιούς
  • η θυρεοειδίτιδα της λοχείας

Συχνά συμπτώματα είναι:

  • Ευερεθιστότητα, Εύκολη κόπωση
  • διαταραχή στον ύπνο
  • Δυσανεξία στη ζέστη, εφίδρωση
  • Ταχυκαρδία
  • Τρόμος στα χέρια
  • Αύξηση της όρεξης με απώλεια βάρους
  • Συχνές κενώσεις ή διάρροια
  • Διαταραχή της περιόδου
  • Υπογονιμότητα
  • Ερεθισμένα μάτια ή/και εξώφθαλμος
  • Βρογχοκήλη
Νόσος Γκρέιβς (Graves)

Η νόσος Γκρέιβς (Graves) είναι η πιο συχνή μορφή θυρεοτοξίκωσης και μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, πιο συχνά στις γυναίκες παρά στους άνδρες. Καλείται νόσος Graves προς τιμή του Robert Graves, ο οποίος παρείχε μια από τις πρώτες λεπτομερείς περιγραφές της διαταραχής αυτής, στις αρχές του 19ου αιώνα.

Στη Νόσο Graves τα Β-λεμφοκύτταρα συνθέτουν ανοσοσφαιρίνες που συνδέονται στον υποδοχέα της TSH στο θυρεοειδή. Τα λεμφοκύτταρα αυτά δεν ρυθμίζουν όμως την παραγωγή των ανοσοσφαιρινών με τρόπο ανάλογο με αυτή της έκκρισης της TSH από την υπόφυση. Ως αποτέλεσμα αυτού είναι η παγίδευση ιωδίου από το θυρεοειδή και η σύνθεση τόσο της Τ4, όσο και της Τ3 είναι αυξημένες. Αυξάνει δε και το μέγεθος του θυρεοειδούς με αποτέλεσμα να παρατηρείται βρογχοκήλη.

Ο θυρεοειδής αποτελεί το μεγαλύτερο όργανο του ανθρώπινου σώματος, το οποίο είναι εξειδικευμένο για ενδοκρινική λειτουργία. Λειτουργία του αποτελεί η έκκριση επαρκούς ποσότητας θυρεοειδικών ορμονών, κατά κύριο λόγο της Τ4 και Τ3. Οι θυρεοειδικές ορμόνες προάγουν τη φυσιολογική αύξηση και ανάπτυξη και ρυθμίζουν ένα αριθμό ομοιοστατικών λειτουργιών στις οποίες περιλαμβάνεται η παραγωγή ενέργειας και θερμότητας.

Θυρεοειδίτιδες-Θυρεοειδίτιδα Hashimoto

α)  Θυρεοειδίτιδες

Ο όρος «θυρεοειδίτιδα» αναφέρεται σε φλεγμονώδεις παθήσεις του θυρεοειδούς που προκαλούνται από διάφορα αίτια και μπορεί να έχουν διαφορετικές εκδηλώσεις.  Οι πιο συχνές θυρεοειδίτιδες είναι η θυρεοειδίτιδα Hashimoto που είναι πολλή συχνή αιτία υποθυρεοειδισμού, η θυρεοειδίτιδα της λοχείας (μετά τον τοκετό) ένα συχνό πρόβλημα μετά την εγκυμοσύνη, η υποξεία θυρεοειδίτιδα που παρουσιάζεται ξαφνικά και με πόνο στον θυρεοειδή, ενώ θυρεοειδίτιδα μπορεί ακόμα να προκληθεί και από φάρμακα όπως η ιντερφερόνη, η αμιοδαρώνη και κάποια φάρμακα εναντίον του καρκίνου.

β) Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto είναι μια αυτοάνοση πάθηση. Αυτό σημαίνει ότι, το ανοσοποιητικό μας σύστημα που φυσιολογικά μας προστατεύει από παθήσεις, στην περίπτωση αυτή αρχίζει να παράγει αντισώματα που επιτίθενται στον θυρεοειδή αδένα. Ο «τραυματισμένος» θυρεοειδής δυσκολεύεται στην προσπάθεια του να παράγει τις ορμόνες του και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υποθυρεοειδισμό. Υποθυρεοειδισμός συμβαίνει όταν ο θυρεοειδής αδένας δεν μπορεί να παράγει αρκετές ορμόνες ώστε να καλύψει τις ανάγκες του σώματος. Η θυρεοειδίτιδα είναι η πιο συχνή αιτία υποθυροειδισμού στις ανεπτυγμένες χώρες. Μπορεί να συμβεί στον καθένα, αλλά είναι πιο συχνή στις γυναίκες και σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό θυρεοειδούς, αλλά και σε μεγαλύτερες ηλικίες. Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto μπορεί να οδηγήσει σε υποθυρεοειδισμό σιγά- σιγά, πολλές φορές μετά από χρόνια. Τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν από άτομο σε άτομο.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΤΙΔΑΣ HASHIMOTO

Αν έχετε οικογενειακό ιστορικό πάθησης του θυρεοειδους ή κάποια από τα παραπάνω συμπτώματα, θα πρέπει να δείτε ενδοκρινολόγο. Στο ιατρείο θα πρέπει αρχικά να γίνει κλινική εξέταση και μετά να γίνουν εξετάσεις αίματος που θα επιβεβαιώσουν την διάγνωση. Εκτός από τις ορμόνες του θυρεοειδούς, θα πρέπει να γίνει έλεγχος για αντισώματα εναντίον του θυρεοειδούς. Αν έχετε θυρεοειδίτιδα Hashimoto τα αντισώματα θα είναι αυξημένα.

Αν έχετε υποθυρεοειδισμό λόγω της θυρεοειδίτιδας Hashimoto, θα πρέπει να πάρετε θεραπεία υποκατάστασης με ορμόνη θυρεοειδούς (θυροξίνη) γιατί, χωρίς θεραπεία, ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην υγεία όπως:

  • Διαταραχές στη λειτουργία της καρδιάς και καρδιακή ανεπάρκεια
  • Διαταραχές στη διάθεση, κατάθλιψη, διαταραχή στη σεξουαλική λειτουργία, διαταραχή στη μνήμη
  • Γενετικές ανωμαλίες και διαταραχή στην νοητική ανάπτυξη του εμβρύου αν ο υποθυρεοειδισμός δεν θεραπευθεί κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης
Όζοι θυρεοειδούς

Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συμπαγείς ή γεμάτες υγρό μάζες ιστού που σχηματίζονται στο θυρεοειδή, το μικροσκοπικό αδένα σε σχήμα πεταλούδας που βρίσκεται ακριβώς επάνω από το οστό της κλείδας και «αγκαλιάζει» την τραχεία.

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, οι όζοι είναι καλοήθεις και σε πολύ μικρό ποσοστό ευθύνονται για καρκίνο στο θυρεοειδή. Εάν ο όζος είναι μικρός ανιχνεύεται δύσκολα και ο γιατρός μπορεί να τον εντοπίσει τυχαία κατά τη διάρκεια μιας εξέτασης, εάν έχει μεγαλώσει σε μέγεθος, μπορεί να είναι εμφανής ως εξόγκωμα (πρήξιμο) στο λαιμό ή να πιέζει την τραχεία/τον οισοφάγο και κατ' επέκταση να προκαλεί δύσπνοια και δυσκολία στην κατάποση.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο όζος έχει σαν αποτέλεσμα να παράγονται μεγάλες ποσότητες θυροξίνης, μιας ορμόνης που απελευθερώνει ο θυρεοειδής. Η υπέρμετρη παραγωγή θυροξίνης έχει σαν αποτέλεσμα να εκδηλώνονται συμπτώματα υπερθυρεοειδισμού, όπως: ανεξήγητη απώλεια βάρους, ευαισθησία στη ζέστη, τρέμουλο, νευρικότητα, ταχυπαλμίες ή αρρυθμίες. Αν και το μέγεθος δεν αποτελεί ένδειξη για το ποιοι όζοι είναι καλοήθεις και ποιοι κακοήθεις, συνήθως οι κακοήθεις όζοι είναι μεγαλύτεροι και το μέγεθός τους αυξάνει σε μικρό χρονικό διάστημα.

Καρκίνος θυρεοειδούς

Ο καρκίνος του θυρεοειδούς μπορεί να παρουσιαστεί με τη μορφή μικρών ογκιδίων ή όζων του θυρεοειδούς. Οι περισσότεροι όζοι, 90-95%, είναι καλοήθεις (όχι καρκίνος). Ένα μικρό ποσοστό όμως μπορεί να κρύβει καρκίνο. Οι περισσότεροι άνθρωποι με καρκίνο του θυρεοειδούς δεν έχουν κανένα σύμπτωμα.

Γνωστοί παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του θυρεοειδούς είναι:

  • Θεραπευτική ακτινοβολία στο κεφάλι και τον λαιμό, ιδιαίτερα σε παιδική ηλικία
  • Έκθεση σε ραδιενεργή ακτινοβολία
  • Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του θυρεοειδούς
  • Οζίδιο του θυρεοειδούς που αυξάνεται γρήγορα σε μέγεθος
  • Ηλικία μετά τα σαράντα.

Τα άτομα που έχουν κάποιον γνωστό παράγοντα κινδύνου δεν παρουσιάζουν πάντα καρκίνο, ενώ, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν φαίνεται να υπάρχει κάποιος γνωστός παράγοντας κινδύνου. Για το λόγο αυτό, αν βρεθεί κάποιος όζος στον θυρεοειδή, χρειάζεται παρακολούθηση.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Αν βρεθεί ένας ή περισσότεροι όζοι στην κλινική εξέταση ή σε υπερηχογράφημα του θυρεοειδούς, τότε θα πρέπει να δείτε έναν ενδοκρινολόγο. Η εξέταση που μπορεί να μας δείξει με σχετικά μεγάλη ακρίβεια αν ένας όζος είναι κακοήθης ή ύποπτος είναι η παρακέντηση με λεπτή βελόνη (FNA). Με την μέθοδο αυτή και χρησιμοποιώντας σαν οδηγό το υπερηχογράφημα, τοποθετούμε μια πολύ λεπτή βελόνη μέσα στον όζο και παίρνουμε κύτταρα ή υγρό τα οποία στη συνέχεια εξετάζονται με μικροσκόπιο.